powrót do strony głównej

   
ANONSE HANDLOWE
 

 

-

krótka historya reklamy

-

o stosunkach handlowych w dawnym Poznaniu

-

kolekcya anonsów handlowych
 

 

Kolekcya Anonsów Handlowych w prasie Stołecznego Miasta Poznania między rokiem 1870-tym a 1938-mym ogłoszonych przez Macieja Szewczyka dla użytku publiczności zebraney

Zachodzące w XIX wieku w Europie przemiany gospodarcze nie ominęły ziem polskich. Niewątpliwie trzy rozbiory stały się punktem zwrotnym w procesie tworzenia na tych terenach gospodarki kapitalistycznej. Z jednej bowiem strony utrata niepodległości i podział Polski na trzy części doprowadził do początkowego rozluźnienia, a następnie niemal całkowitego zerwania łączących je dotąd więzi gospodarczych. Jednocześnie jednak, włączenie polskich ziem w organizmy państwowe Prus, Rosji i Austrii nadało nowy impuls gospodarkom poszczególnych zaborów a także stworzyło miejscowej ludności nowe perspektywy, związane z funkcjonowanie w ramach coraz potężniejszych gospodarek państw zaborczych.
 
Jedną z głównych przeszkód na drodze do wykształcenia się w Poznaniu gospodarki kapitalistycznej były dominujące w Wielkopolsce monopole dworskie oraz przywileje cechowe, zapewniające posiadaczom ziemskim i organizacjom rzemieślniczym wyłączność na produkcję i zbytu dóbr na terenach objętych ich jurysdykcją. Stopniowe ograniczanie tych barier prawnych, aż do ich ostatecznego całkowitego zniesienia w roku 1833 doprowadziło do istotnego ożywienia handlowego i przyciągnęło do Poznania rzemieślników i handlarzy z innych części Wielkiego Księstwa Poznańskiego.
 
Wraz z rozwojem kontaktów handlowych miasta z resztą prowincji, a także w miarę rozwoju terytorialnego Poznania i powstawaniem nowych placówek usługowych i handlowych, w naturalny sposób wzrastała konkurencja między sprzedawcami podobnych artykułów i usług. Zjawisko to było więc naturalnym czynnikiem zmuszającym ówczesnych przedsiębiorców do stosowania coraz to bardziej innowacyjnych metod służących odróżnieniu się od konkurencji. Doprowadziło więc również do znaczącego rozwoju reklamy, której jednym głównych nośników stały się łamy prasowe.
 
Anonse handlowe drukowano nie tylko w ówczesnych periodykach, ale również w wydawnictwach inspirowanych przez władze miejskie i prowincjonalne, takich jak m.in. ukazujące się regularnie księgi adresowe mieszkańców Poznania, księgi cechowe, itp., kalendarzach i innych publikacjach.
 
Formy anonsów handlowych ukazujących się w poznańskiej prasie ewoluowały na przestrzeni czasu.
 
I tak, w latach 20-tych XIX znaleźć można było quasi-reklamowe wiersze (tu – promujące piwa grodziskie).

Z czasem w prasie zaczęły pojawiać się ogłoszenia o otwarciu lub przeniesieniu adresu składu lub innej placówki handlowej lub promujące konkretne produkty. Poniższy wyjątek pochodzi z Gazety Polskiej z 1848 roku:

Prawdziwy rozkwit reklamy prasowej zaobserwować można w periodykach wydawanych od połowy lat 70-tych XIX wieku, kiedy to niepozorne, zamieszczane na końcu gazet ogłoszenia oraz „klepsydry” (reklamy przypominające w sferze grafiki nekrologi) ustąpiły miejsca często bardzo wymyślnym, bogatym w elementy graficzne reklamom.
 
W dalszej części przedstawione zostaną wybrane anonse handlowe, opublikowane w poznańskiej prasie w latach 1870-1938.   

  


[początek strony]

(c) Maciej A. Szewczyk 2000-2012